Пт. Май 24th, 2024

 

Լեռնային Ղարաբաղի վերաբերյալ եռակողմ պայմանավորվածությունները տարածաշրջանի զարգացման համար նոր հնարավորություններ են բացել՝ ի շահ Հարավային Կովկասի բոլոր պետությունների: Այսպիսի կարծիք է երեկ հայտնել Ռուսաստանի Դաշնության վարչապետ Միխայիլ Միշուստինը՝ Ադրբեջանի վարչապետ Ալի Ասադովի հետ հանդիպմանը:

Նրա խոսքով՝ Լեռնային Ղարաբաղի վերաբերյալ Ռուսաստանի Դաշնության, Ադրբեջանի և Հայաստանի ղեկավարների համատեղ հայտարարությունները «հնարավորություններ են բացել տարածաշրջանի առավել համալիր զարգացման համար»: «Համոզված եմ, որ տնտեսական և տրանսպորտային կապերի ապաշրջափակումը, նոր ենթակառուցվածքային երթուղիների ստեղծումը համապատասխանում են Հարավային Կովկասի բոլոր պետությունների շահերին»,- ասել է Միշուստինը: Նա ընդգծել է, որ Ռուսաստանը գնահատում է Ադրբեջանի հետ երկարաժամկետ գործընկերային հարաբերությունները և անհրաժեշտ է համարում դրանք նոր մակարդակի հասցնել: ՌԴ վարչապետն իր գործընկերոջը խնդրել է ջերմ ողջույն և բարեմաղթանքներ փոխանցել Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևին` ՌԴ նախագահ Վլադիմիր Պուտինից և անձամբ իրենից:

Իր հերթին Ռուսաստանի փոխարտգործնախարար Անդրեյ Ռուդենկոն «Կոմերսանտ»-ին ասել է, որ Մոսկվայի համար նշանակություն չունի՝ կմասնակցի Հայաստանի ու Ադրբեջանի սահմանի հստակեցման գործընթացին, թե՞ ոչ: Զրույցը տեղի է ունեցել Կազանում «Վալդայ» միջազգային քննարկումների ակումբի՝ Կենտրոնական Ասիային նվիրված համաժողովի շրջանակներում:«Մեզ համար գլխավորն այն չէ, թե քանի մասնակից կա այս գործընթացում, այլ որպեսզի այն լուծվի որքան հնարավոր է արագ և խաղաղ ճանապարհով»,- ասել է նա՝ պատասխանելով հարցին, թե ինչպես է ՌԴ-ն վերաբերվում Բաքվի հայտարարություններին այն մասին, որ սահմանի հստակեցումը պետք է իրականացվի երկկողմ կարգով: «Մեր խնդիրն է կողմերին միմյանց հետ շփման բերել: Եթե նրանք կարողանան հարցը լուծել երկկողմ կարգով, մենք միայն կողմ կլինենք»,- պարզաբանել է պարոն Ռուդենկոն:

Նա նաև շեշտել է, որ 2020 թվականի նոյեմբերի 9-ի հայտարարությունը, որը ստորագրել են Ռուսաստանի, Հայաստանի և Ադրբեջանի ղեկավարները, «վերաբերում էր միայն Լեռնային Ղարաբաղին և չէր վերաբերում Ադրբեջանի և Հայաստանի պետական սահմանի սահմանազատմանը և սահմանագծմանը». «Տեղ գտած միջադեպը կապված չէ Լեռնային Ղարաբաղի հետ: Ուստի ռուսական խաղաղապահ զորախումբը չի կարող որևէ դեր ունենալ այս հարցում»:Ամեն դեպքում, Ռուսաստանի Դաշնության փոխարտգործնախարարի կարծիքով, այս աշխատանքի արդյունքը «պետք է դառնա պետական սահմանի վերաբերյալ համաձայնագիրը, որը չկա և երբեք չի եղել»:

Ռուսաստանը մեծ փորձ է կուտակել պետական սահմանի սահմանազատման և սահմանագծման հարցում և պատրաստ է խորհրդատվական աջակցություն ցուցաբերել Ադրբեջանին և Հայաստանին այդ խնդրով, նշել է Անդրեյ Ռուդենկոն. «Ռուսաստանը պատրաստ կլինի, եթե Բաքուն և Երևանը համապատասխան խնդրանքով դիմեն այս գործընթացին խորհրդատվական օգնություն տրամադրելու համար: Մենք մեծ աշխատանք ենք տարել Ղազախստանի և այլ երկրների՝ Չինաստանի հետ մեր պարագծի երկայնքով սահմանների սահմանազատման ուղղությամբ: Մենք այդպիսի աշխատանքի փորձ ենք կուտակել: Ուստի պատրաստ ենք մասնակցել, բայց կրկնում եմ ևս մեկ անգամ՝ բոլոր կողմերի համապատասխան դիմումի և համաձայնության դեպքում»: Ռուդենկոն նշել է, որ սահմանազատման ու սահմանագծման հարցի լուծման ուղղությամբ աշխատանքների արդյունքը պետք է լինի՝ համաձայնագիրը պետական սահմանի վերաբերյալ:Այսպես, Մոսկվան ձգտում է ներգրաված մնալ Հայաստան-Ադրբեջան սահմանների ճշգրտման գործընթացում, սա երևում է: Բայց կա նաև խնդրի չերևացող մասը: Փաշինյանը ցանկացած պահի կարող է ասել, որ ռուսական կողմն է մեղավոր, որ Հայաստանը զրկվեց այս, կամ այն տարածքից:

Ընդհանրապես, Փաշինյանի քայլերը՝ Ռուսաստանին, ՀԱՊԿ-ին դիմելու հարցում ադրբեջանական բանակի ներխուժման առիթով, որոշակի վտանգներ են պարունակում: Փաշինյանը շատ լավ գիտի, որ ռուսական կողմը խաղաղապահ առաքելություն է իրականացնում: Ռուս խաղաղապահը կարո՞ղ է կրակ բացել, օրինակ ՀՀ տարածքում հայտնված ադրբեջանական բանակի ներկայացուցչի ուղղությամբ…Եթե նման բան տեղի ունենա՝ Ադրբեջանն անմիջապես Ռուսաստանին դուրս կհրավիրի Լեռնային Ղարաբաղից, մեղադրելով, թե՝ «այդպե՞ս եք խաղաղություն պահպանելու»… Առանց այն էլ՝ այդպիսի առիթի են սպասում:

Գրեթե նույն պատկերն է ՀԱՊԿ-ի պարագայում: Շատ լավ իմանալով, թե ՀԱՊԿ անդամ պետություններն ինչ մակարդակի հարաբերություններ ունեն Ռուսաստանի ու Ադրբեջանի հետ՝ Փաշինյանը կրկին հարվածեց ՀԱՊԿ-ի հեղինակությանը, ցույց տալով, որ այդ կառույցն անպետք կառույց է՝ «Հայաստանը դիմեց, ՀԱՊԿ-ն պետք չեկավ, չօգնեց…»Այսինքն, բոլոր առումներով, Փաշինյանը հող է նախապատրաստում ցանկացած խնդիր Ռուսաստանի վրա բարդելու համար: Հեռու չէ նաև այն ժամանակը, որ նա կասի՝ «բոլոր փաստաթղթերը Ռուսաստանն է կազմել, ես էլ ստիպված էի ստորագրել…»: Իսկ ապագայում չի բացառվում, որ նա նույնիսկ ասի՝ «Հողերը տվել է Ռուսաստանը, ինձանից ի՞նչ եք ուզում… Ես կատարող մարդ էի»:

Մետաքսյա Շալունց

От admin

Добавить комментарий

Ваш адрес email не будет опубликован. Обязательные поля помечены *